برنامه‌ ریزی مناسب درسی

برای رسیدن به هدف مطلوب داشتن برنامه‌ ریزی مناسب درسی و از پیش تعیین شده ضروری است. برنامه‌ ریزی مناسب درسی علاوه بر بالابردن بازده مطالعه و تمرکز ارامشتان را بیشتر میکند و بی دقتیتان را نیز کاهش میدهد.

برنامه به ۳ نوعِ بلند مدت، میان‌مدت و کوتاه‌مدت تقسیم می‌شود. در این‌جا بیش‌تر می‌خواهیم راجع به برنامه‌ی کوتاه‌مدت (هفتگی) که البته تقریباً از روی برنامه‌ی میان‌مدت (آزمونی یا ماهانه) تعیین می‌شود، صحبت کنیم.

برنامه‌ ریزی مناسب درسی

مراحل برنامه‌ی هفتگی به شرح زیر می‌باشد:

مرحله‌ی اول:قبل از شروع برنامه‌ریزی هفتگی،‌ لازم است میزان ساعتی را که قصد دارید و می‌توانید در طول هفته مطالعه کنید، مشخص کنید. اگر توانایی شما مثلا ۲۰ ساعت در هفته است برنامه‌ی اولیه‌ی هفتگی خود را نیز بر همین اساس تنظیم کنید؛ نه خیلی بیش‌تر و نه کم‌تر.

اگر عادت به زیاد خواندن ندارید، برنامه‌ی خود را سنگین نچینید چون اگر هم بتوانید آن را اجرا کنید قطعاً در هفته‌های بعد،‌ کم خواهید آورد؛ پس چه به‌تر که آهسته و پیوسته پیش بروید و آرام‌آرام ولی مداوم تلاش خود را متناسب با توانایی‌هایتان افزایش دهید.

مرحله‌ی دوم: بعد از مشخص کردن ساعت مطالعه، این میزان ساعت را با توجه به اهمیت درس‌ها و ضعف و قوت‌تان بین دروس خود تقسیم کنید؛ به‌طور مثال اگر در گروهِ رشته‌ی ریاضی‌ـ‌فیزیک هستید، چنان‌چه در هفته، ۳۵ ساعت مفید درس می‌خوانید، می‌توانید آن را به‌صورت زیر تقسیم کنید:

دیفرانسیل و ریاضی پایه: ۶ ساعت
هندسه‌ی پایه و هندسه‌ی تحلیلی: ۳/۵ ساعت
گسسته و جبر و احتمال: ۳/۵ ساعت
فیزیک: ۶ ساعت
شیمی: ۴/۵ ساعت
ادبیات: ۳/۵ ساعت
عربی: ۳ ساعت
دینی: ۲/۵ ساعت
زبان: ۲/۵ ساعت

البته حتما ضعف و قوت خود را در درس‌های خاص در برنامه، مد نظر قرار دهید و این ساعت‌ها را متناسب با توانایی‌هایتان تغییر دهید مثلاً زبان را از دیفرانسیل بیش‌تر مطالعه نکنید. در این مرحله حتماً کارهایی را که در طول هفته برای درس‌های مختلف نیاز به انجام دارید مشخص کنید و طوری برنامه‌ بریزید که همه‌ی آن‌ها را بتوانید انجام دهید تا خیالتان راحت شود.

مرحله‌ی سوم: بعد از مشخص کردن موارد و دروس مورد نیاز مطالعه در کل هفته، برنامه‌ی تقریبی هر روز را نیز مشخص کنید. حتماً در یک روز تنوع مطالعاتی داشته باشید و این طور نباشد که مثلاً ۴-۵ ساعت پشت سر هم فقط یک درس خاص را مطالعه کنید.

حتماً مطالعه و زدن تست در هر درس (به‌خصوص دروس اختصاصی) را حداقل بین ۲ الی ۳ روز در هفته پخش کنید زیرا این عمل موجب یادگیری مرحله به مرحله شده و به دنبال آن:

۱) عمق یادگیری مطالب، لحظه به‌لحظه افزایش می‌یابد.

۲) فراموشی مطالب کاهش پیدا می‌کند.

۳) باعث تثبیت یادگیری می‌شود.

مرحله‌ی چهارم: حتما در طول هفته، ساعت‌هایی را به جبران عقب‌ماندگی‌ها اختصاص دهید و در آن زمان هیچ درسی را قرار ندهید تا بدین ترتیب اگر از برنامه عقب افتادید بتوانید بدون نگرانی تا حدی آن را جبران کنید.

مرحله‌ی پنجم: آخرین مرحله‌ی برنامه‌ریزی، در واقع بعد از اجرای برنامه است. در آخر هفته حتما بررسی کنید و ببینید چه‌قدر به برنامه‌ای که ابتدای هفته برای خود مشخص کردید نزدیک بودید؟ آیا واقعا برنامه مطابق توانایی‌هایتان بود؟ بدین ترتیب با فهمیدن اشکالات برنامه‌ی هفته‌ی سپری‌شده‌، سعی کنید برنامه‌ی هفته‌ی بعد را به‌تر و نزدیک‌تر به توانایی‌هایتان بریزید.

حتماً در طی این مرحله به چند نکته توجه کنید:

۱) استراحت و خواب یکی از ضروریات سال کنکور است البته خواب و استراحت به‌اندازه؛ حتماً بین ساعت‌های مطالعه که حدود ۶۰ الی ۷۵ دقیقه‌اند،‌ ۱۰ الی ۱۵ دقیقه استراحت قرار دهید چون این کار بازده و تمرکز شما را افزایش می‌دهد. مطمئن باشید بدون استراحت بازده شما به‌مرور زمان بسیار پایین خواهد آمد. در طول هفته نیز، یک نصفه روز (حدود ۵ ساعت) را به‌طور کامل به تفریح و استراحت اختصاص دهید. مطمئن باشید به نفع‌تان خواهد بود.

۲) شب‌ها حتماً حداقل ۶ ساعت بخوابید چون خواب کافی برای هوشیاری شما هنگام درس خواندن و تمرکز کردن لازم و ضروری است اگر هم خواستید می‌توانید بعد از ظهر حدود ۱ ساعت استراحت کنید.

۳) *مهم*: حتماً در برنامه‌ی هفتگی خود، تمامی دروس عمومی و اختصاصی را قرار دهید و تست و مطالعه باید توأماً در آن وجود داشته باشد و این طور نباشد که در طول هفته فقط مطالعه کنید یا فقط تست بزنید بلکه این دو مکمل هم‌دیگر می‌باشند.

برنامه‌ی هفتگی

برنامه‌ی هفتگی مناسب از لازمه‌های خوب درس خواندن است. برای یک برنامه‌ریزی مناسب به نکته‌های زیر توجه کنید:

۱) آخر هفته، پیش‌بینی برنامه‌ی هفته‌ی بعدی انجام شود:

هر جمعه حدود ۲، ۳ ساعت را به بررسی برنامه‌ی هفته‌ی قبل و پیش‌بینی برنامه‌ی هفته‌ی بعد با ملاحظاتی که در زیر به آن‌ها اشاره خواهیم کرد، اختصاص دهید که واقعا صرف این مدت زمان لازم است و به شما کمک میکند.

۲) به هر درس با توجه به ضریب و جمعش در کنکور، در طی هفته زمان تعلق بگیرد:

به‌طور مثال ضرایب درس‌های رشته‌ی ریاضی به نحو زیر است:

ادبیات ۴، عربی ۲، دین و زندگی ۳، زبان ۲، ریاضی ۱۲، فیزیک ۹ و شیمی ۶، که روی هم ۳۸ می‌شود.

مثلا اگر داوطلب رشته‌ی ریاضی می‌تواند ۳۸ ساعت درس بخواند، خوب است که حدود ۹ ساعت از آن را به فیزیک اختصاص بدهد. (توضیحات بیش‌تر در قسمت مقاله‌ی کمیت مطالعه خواهد آمد.)

۳) هر درس با توجه به ضریب و حجمش بین ۲ الی ۴ روز در هفته پخش شود:

مثلا به‌تر است درس فیزیک در ۴ روز مختلف پخش شود که بیش‌تر امکان مرور داشته باشیم.

۴) همه‌ی درس‌های عمومی و اختصاصی در طی هفته باید مطالعه شود:

* تذکر: حتی اگر یک هفته دبیر یک درس نیامد و درس جلو نرفت، شما حتما باید آن را مطالعه کنید و در برنامه بگذارید.

۵) بهتر است مطالعه‌ی هر درس، در همان روز تدریس شده، شروع شود (مخصوصا ریاضیات و فیزیک).

* تذکر: این کار شدیداً به بازده و سرعت شما کمک می‌کند. آن را از همان روز اول خیلی جدی بگیرید.

۶) در حد امکان تعداد تست‌های قابل انجام در هر درس در طی هفته پیش‌بینی شود:

تست‌زنی یکی از کارهای ضروری در سال کنکور است که بعدا در مقاله‌های جداگانه راجع به آن توضیحات بیش‌تری خواهیم داد. اما فعلا بدانید که برای برنامه‌ریزی هفتگی تا حد امکان تعداد تست را نیز باید مشخص کنید؛‌ مثلا بررسی کنید درس ۱ و ۲ی ادبیات که این هفته قصد خواندن آن را دارید، چه‌قدر تست دارند و سپس برای آن‌ها برنامه‌ریزی کنید. (توضیحات بیش‌تر پیرامون تست‌زنی در مقاله‌ی جداگانه‌ای خواهد آمد.)

۷) درس‌هایی که در روز بعد امتحان گرفته می‌شود در شب امتحان به‌صورت وقت‌گیر مطالعه نکنید:

این کار منجر به نتیجه‌ی کاذب می‌شود. درصدِ پنجاهی که بدون این کار گرفته شود نسبت به درصدِ هفتادی که با مطالعه‌ی شب امتحان به‌دست می‌آورید خیلی بیش‌تر به نفعتان خواهد بود؛ البته توجه داشته باشید مرور سطحی درس‌ها در شب امتحان ایرادی ندارد و مفید هم می‌باشد.

* مطالعه‌ی وقت‌گیر در شب امتحان موجب از بین رفتن نظم برنامه‌ریزی شما شده، باعث می‌شود همیشه از برنامه‌ی اصلی عقب باشید و فقط به دنبال امتحان‌ها بروید و کیفیت‌تان پایین بیاید.

۸) پیش‌بینی برنامه‌ی کاهشی، به‌ترین نوع برنامه‌ریزی است:

این روش ـ که در مقاله‌ای جداگانه توضیح داده خواهد شد ـ به‌صورت خلاصه بدین نحو است که پس از برنامه‌ریزی اگر دیدید زمان لازم را ندارید، از تعداد تست‌ها کم کنید و به هفته‌ی بعد موکول کنید ولی هرگز از زمان مطالعه‌ی خود کم نکنید.

۹) در صورت وجود وقت، روی درس‌های پایه‌ای که دبیر فعلا تدریس نمی‌کند برنامه‌ای پیش‌بینی شود:

پیش رفتن شما صرفا با مطالبی که دبیر تدریس می‌کند، باعث می‌شود نتوانید نتیجه‌ی خیلی خوبی بگیرید؛ هر چند لازم است اما کافی نیست. اگر دبیرتان از آن‌هایی نیست که در کنار تدریس، به شما بگوید فلان قسمت‌های پایه را هم مطالعه کنید (مخصوصا درس‌های عمومی)، شما حتما خودتان حدود یک سوم از برنامه‌تان را به کارهای پایه و غیرکلاسی اختصاص دهید؛ اما اگر دبیرتان با گرفتن آزمون یا هر نحو دیگر به شما می‌گوید درس‌های پایه را هم بخوانید، پیش رفتن با او کفایت می‌کند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *